ปัจจัยทีใช้ในการวิเคราะห์คุณภาพน้ำหลังจากใช้ถังบําบัดน้ำเสีย

ในชีวิตประจําวันเรา “ น้ำ ” คือปัจจัยทีสําคัญในการดํารงชีวิตของเราในการอุปโภคและบริโภค ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นการใช้ในภาคครัวเรือนและภาคของการผลิต รวมถึงระบบนิเวศที่เป็นองค์ประกอบที่สําคัญมากสําหรับการดํารงชีวิตของสิ่งมีชีวิตชนิดต่างๆ ดังนั้นเมอเราทราบและตระหนักดีถึงความสําคัญของน้ำแล้ว เราจึงควรที่จะให้ความสําคัญกับการดูแลรักษาคุณภาพของน้ำให้สะอาด ปลอดภัย เพราะน้ำก็คือ ชีวิต ถ้าขาดน้ำแล้ว เราจะอยู่กันได้หรือ

ในที่นี้เราจะมาพูดเกี่ยวกับเรื่องของถังบําบัดน้ำเสียในการดูแลรักษาคุณภาพของน้ำเสีย ที่เกิดจากการใช้งานในรูปแบบต่างๆ เช่น น้ำเสียจากห้องน้ำ ห้องส้วม ตามอาคารที่พัก หรือน้ำเสียที่เกิดจากกระบวนการผลิตในโรงงานอุตสาหกรรม โดยนำน้ำเสียเหล่านี้จะประกอบไปด้วยสารอินทรีย์ สารเคมี รวมไปถึงโลหะหนักต่างๆ ซี่งหากไม่ได้รับการดูแลน้ำเสียเหล่านั้นอย่างถูกต้องก่อนปล่อยลงสู่แหล่งน้ำจะมีอันตรายต่อมนุษย์ และสิ่งมีชีวิตต่างๆในระบบนิเวศ ซึ่งต้องใช้น้ำในการอุปโภค บริโภค

คุณทราบหรือไม่ว่าหลังจากใช้ถังบําบัดน้ำเสียในการบําบัดแล้ว ปัจจัยใดบ้างที่ใช้ในการวิเคราะห์คุณภาพของน้ำเสีย

1.ค่า บีโอดี (Biochemical Oxygen Demand) คือ ปริมาณออกซิเจนทีÉจุลินทรีย์ที่อาศัยอยู่ในถังบําบัดน้ำเสียหรือบ่อบําบัด ใช้ในการย่อยสลายสารอินทรีย์ซึ่งเป็นของเสียทีÉอยู่ภายในถังบําบัดน้ำเสีย ใน เวลา วัน ที่อุณหภูมิ ºC ว่าจะมีค่าออกมาเป็นเท่าไร (มีหน่วยเป็น มิลลิกรัม/ลิตร) ค่า บีโอดี นี้มีความสําคัญอย่างมากในการที่เราจะออกแบบ ควบคุม รวมถึงตรวจสอบระบบบําบัดน้ำเสียไม่ว่าจะใช้เป็นแบบถังบําบัดน้ำเสียสําเร็จรูป หรือแบบบ่อคอนกรีต ซึ่งหลังจากที่เราได้ติดตั้ง และเดินระบบบําบัดน้ำเสียไปแล้ว ระบบสามารถทํางานอย่างมีประสิทธิภาพหรือไม่ รวมถึงค่า บีโอดี นี้ยังสามารถใช้ตรวจสอบคุณภาพแหล่งน้ำอื่น ๆ ว่ามีคุณภาพหรือไม่อีกด้วย

2.ค่า ซีโอดี (Chemical Oxygen Demand) คือ ปริมาณของออกซิเจนที่จะใช้ถูกใช้ในปฏิกิริยาทางเคมีกับสารอินทรีย์ที่มีอยู่ในน้ำภายในถังบําบัดน้ำเสียเกือบทั้งหมด โดยปกติแล้ว ค่า ซีโอดี จะมีค่าสูงกว่า บีโอดี เนื่องจากการทําปฏิกิริยาทางเคมีนั้นจะทํากับสารอินทรีย์ทั้งที่สามารถย่อยสลายได้ทางชีวภาพและสารอินทรีย์ที่ไม่สามารถย่อยสลายได้ นอกจากนี้ค่า ซีโอดียังสามารถใช้วัด ค่า บีโอดี โดยประมาณได้อีกด้วย รวมถึงยังมีส่วนช่วยในการคํานวณ ออกแบบ และตรวจสอบคุณภาพ ประสิทธิภาพของระบบบําบัดในถังบําบัดน้ำเสีย ควบคู่ไปกับ ค่า บีโอดี ได้ด้วย

3.ค่า พีเอช (pH) คือ ค่าที่ชี้วัดความเป็นกรด ด่าง ของน้ำเสียจากกระบวนการบําบัดของถังบําบัดน้ำเสีย อย่างที่เราทราบคือ ถ้าค่า pH น้อยกว่า 7น้ำเสียนั้นจะมีค่าความเป็นกรด แต่ถ้าน้ำเสียวัดค่า pH ได้น้อยกว่า 7 ก็จะเป็นด่างหรือเบส ถ้าเท่าวัดค่าได้เท่ากับ 7 ก็จะเป็นกลาง ค่า pH ของน้ำนั้นมีความสําคัญต่อสิ่งมีชีวิตทุกชนิดที่อาศัยอยู่ในน้ำ รวมถึงยังมีความสําคัญในการบําบัดน้ำเสียด้วยวิธีการทางเคมีหรือชีวภาพ ซึ่งจําเป็นที่จะต้องควบคุม ค่า pH ของน้ำเสียหรือน้ำทิ้ง ให้อยู่ในช่วง หรือค่าที่จํากัดไว้ เช่น กรมควบคุมมลพิษได้กําหนดค่ามาตรฐานในการควบคุมการระบายน้ำเสียจากถังบําบัดน้ำเสีย สําหรับอาคารบางประเภทให้ต้องมีค่า pH อยู่ในช่วงระหว่าง 5-9 เป็นต้น

4.ปริมาณของแข็ง ( Solid ) ทีÉอยู่ในนํÊาเสีย คือปริมาณสารต่างๆ ทีÉอยู่ในถังบําบัดน้ำเสียซึ่งจะมีทั้งสารที่สามารถละลายน้ำได้ และไม่ละลายน้ำ ของแข็งเหล่านี้มีหลายลักษณะทั้งที่สามารถแขวนลอยในน้ำได้ น้ำหนักเบา หรือของแข็งที่มีน้ำหนักมากถ้ามีของแข็งที่ไม่สามารถละลายน้ำได้อยู่มากเกินไป อาจจะเป็นสาเหตุที่ทําให้ท่อเติมอากาศของถังบําบัดน้ำเสียนั้นอุดตันได้ รวมไปถึงทําให้ท่อระบายน้ำเสียระบายได้ไม่ดี

5.ไขมันและน้ำมัน ( Oil and Grase ) คือสารจําพวกน้ำมัน ไขมันจากพืช และสัตว์ที่ใช้ในการประกอบอาหาร คราบสบู่จากการชําระล้างร่างกาย ฟองที่เกิดจากสารซักฟอก (พวกซัลเฟต) จากการชําระล้างสิ่งของต่างๆซึ่งสารเหล่านี้ส่วนใหญ่จะมีน้ำหนักเบาและลอยน้ำได้จึงทําให้เกิดคราบสกปรกแขวนลอยอยู่บนผิวน้ำและขวางไม่ให้ออกซิเจนจากอากาศที่จะลงไปสู่แหล่งน้ำ ซึ่งจะมีผลทําให้การย่อยสลายสารอินทรีย์ต่างๆในน้ำเสียไม่มีประสิทธิภาพ

วีธีการแก้ไขเพื่อลดปริมาณคราบน้ำมัน และไขมันในน้ำเสีย คือการติดตั้งและใช้งานถังดักไขมันซึ่งมีทั้งแบบวางไว้บนดิน และแบบฝังดิน เพื่อคัดกรอง แยกเศษอาหาร น้ำมัน ก่อนปล่อยไปยังถังบําบัดน้ำเสียในการบําบัดน้ำต่อไป

จากที่ได้กล่าวมาเบื้องต้นถึงปัจจัยต่าง ๆ ที่ผลต่อการวิเคราะห์คุณภาพน้ำเสีย หลังจากการบําบัดตามกระบวนต่างๆไม่ว่าจะเป็นการใช้ถังบําบัดน้ำเสีย วิธีการทางเคมี หรือชีวภาพก็ตาม เราจึงควรที่จะมีผู้เชี่ยวชาญด้านสิ่งแวดล้อม เช่น วิศวกรสิ่งแวดล้อม ในการให้คําปรึกษา ออกแบบ ระบบบําบัดน้ำเสียให้เหมาะสมต่อ อาคาร ที่พัก โรงงาน ออฟฟิ ศ เพื่อให้น้ำเสียที่ออกมามีค่าตามมาตราฐานที่กรมควบคุมมลพิษกําหนด ทั้งยังเป็นการรักษาแหล่งน้ำ สิ่งแวดล้อม รวมถึงพืชและสิ่งมีชีวิตต่างๆที่อาศัยอยู่ในน้ำ ให้สามารถดํารงชีวิตอยู่ได้